ماه مبارک رمضان زمینه ساز شناخت بهتر خویشتن

خودسازى از خودشناسى آغاز مى‏شود. نخست‏بايد خود را شناخت تا بتوان خود را ساخت; چرا كه با خودشناسى، خداشناسى‏تحقق مى‏يابد و اگر خدا را شناختيم، خود را ساخته‏ايم.
در آغاز بايد ديد چرا پديد آمده‏ايم؟ و هدف از پيدايش و خلقت ما چيست؟خداوند در قرآن كريم تصريح كرده‏است كه:«و ما خلقت الجن و الانس الا ليعبدون; من جن و انس را نيافريدم، جز براى اين‏كه عبادت كنند».
در تفاسير زيادى «ليعبدون‏» به معناى «ليعرفون‏» آمده‏است; يعنى هدف از خلقت‏شناخت است و گرنه عبادت فقط نماز و روزه و در سجاده نشستن و خدا را نيايش كردن‏نيست. نماز و روزه و ...، شعبه‏اى از عبادت است كه شايد از عبادت اجتماعى اهميتش‏كم‏تر باشد، زيرا در آن جا انسان فقط به خود مى‏انديشد، و عبادت در معناى‏گسترده‏تر با ديگران و به ديگران انديشيدن است. عبادت، دردشناسى و دردزدايى است.
عبادت، در جمع زيستن و براى جمع زيستن است.اين كه عبادت بيش‏تر به صورت جمعى مطرح مى‏شود و بر مسجد و جمعه و جماعت تاكيدمى‏شود، براى اين است كه شناخت انسان به خويش منحصر نشود و به ديگران نيز سرايت‏كند. ما آفريده نشده‏ايم كه تنها گليم خود را از آب بيرون بكشيم بلكه بايد درمتن قرار بگيريم نه در حاشيه. در جمع زندگى كنيم نه در دير. به فكر چاره‏جويى ازديگران باشيم نه تنها چاره‏جويى از خويشتن. به هرحال، بحث ما درباره شناخت نيست‏كه بحثى است طولانى و از آن مى‏گذريم. اما آن‏چه گفتنى است، اين است كه انسان‏چگونه بايد خود را بسازد و چگونه بايد خود را آماده كند تا انسانى الهى گردد;تا قابليت‏خليفه الله شدن پيدا كند. خودسازى به اين است كه منش خود را به‏گونه‏اى تغيير دهيم كه پروردگار مى‏خواهد، و به عبارت ديگر: اگر هم طبيعت ما مايل‏به تكبر و خودخواهى است، بايد نفس خويشتن را چنان رياضت دهيم كه از فراز كبر ونخوت فرودآيد و به تواضع و فروتنى گرايد. اگر طبيعت ما، به بخل تمايل بيش‏ترى‏دارد، چون اين صفت مورد نكوهش خداوند و تمام پيامبران و اوليا و خردمندان‏مى‏باشد، پس بايد از آن دست‏برداشت و سخاوت‏مند شد. خلاصه بايد صفات سلبيه (منفى)
را از قلب زدود، چنان كه صفات ثبوتيه را چون جامه‏اى تميز و زيبا در بر كرد.
بايد قلب را از آن چه در نظر مولا و پروردگارمان ناخوشايند و مكروه است، پاك‏كرد و بايد تمام اعضا و جوارح را در راه رضايش به كار گرفت.
خويشتن را بايد با حلم و بردبارى عادت داد كه درجه و مقام آدمى را والا كند ودر ميان مردم مايه شرف و عزت باشد و با نيكان و بزرگان هم صحبت‏شود و از هرچه‏مايه پستى و تن‏پرورى و تنبلى است دور سازد و آن چه كه انسان را به خدايش نزديك‏و مقرب مى‏كند، به آن سوى سوق دهد و عاقبت‏خير و نيك فرجامى، ثمره و نتيجه‏اش‏باشد.

منبع : تبیان زنجان